Spiermassa behouden tijdens gewichtsverlies: waarom het essentieel is

Gepubliceerd op 15 februari 2026 om 11:08

Veel mensen die willen afvallen, richten zich volledig op het getal op de weegschaal. Maar gewichtsverlies betekent niet automatisch vetverlies. Zonder de juiste aanpak verlies je vaak ook spiermassa — en dat kan je stofwisseling, energieniveau en lange termijn resultaat negatief beïnvloeden. Duurzaam gewichtsverlies draait niet alleen om minder wegen, maar om beter samenstellen.


Waarom spiermassa zo belangrijk is

 

Spieren zijn metabolisch actief weefsel. Dat betekent dat ze energie verbruiken, zelfs in rust. Hoe meer spiermassa je behoudt, hoe beter je lichaam in staat is om:

• Calorieën te verbranden

• Bloedsuiker stabiel te houden

• Je houding en kracht te ondersteunen

• Terugval in gewicht te beperken

 

Wanneer spiermassa afneemt, daalt je ruststofwisseling. Hierdoor wordt het moeilijker om gewicht te behouden na het afvallen — het bekende jojo-effect.

 

Wat gebeurt er tijdens een calorietekort?

 

Bij gewichtsverlies ontstaat er een energietekort. Het lichaam haalt energie uit vetreserves, maar kan óók spierweefsel afbreken als:

• De eiwitinname te laag is

• Er geen krachttraining wordt gedaan

• Het calorietekort te groot is

• Er sprake is van snelle crashdiëten

 

Vooral bij snel gewichtsverlies is het risico op spierverlies groter.

 

Hoe behoud je spiermassa tijdens het afvallen?

 

Een duurzame aanpak bevat drie essentiële pijlers:

 

1. Voldoende eiwitten

Eiwitten ondersteunen spierbehoud en herstel. Afhankelijk van lichaamsgewicht en situatie is vaak een hogere eiwitinname nodig dan bij gewichtsbehoud.

 

2. Krachttraining

Spieren behouden blijft alleen wanneer je ze gebruikt. Twee tot drie keer per week krachttraining is vaak voldoende om spiermassa te beschermen en zelfs op te bouwen.

 

3. Geen extreem calorietekort

Sneller is niet beter. Een gematigd tekort zorgt voor vetverlies zonder het lichaam in “spaarstand” te dwingen.

 

Spierbehoud bij gebruik van GLP-1 medicatie

 

Wanneer eetlust sterk vermindert door GLP-1 medicatie, kan totale voedselinname aanzienlijk dalen. Dit vergroot het risico op:

• Onvoldoende eiwitinname

• Verminderde spiermassa

• Vermoeidheid

 

Juist daarom is gerichte voedingsbegeleiding belangrijk. Minder eten betekent niet automatisch optimaal eten. De kwaliteit en samenstelling van voeding worden nóg belangrijker.

 

Het verschil tussen afvallen en lichaamssamenstelling verbeteren

 

Een daling op de weegschaal zegt weinig over wat er daadwerkelijk verandert in het lichaam. Iemand kan:

• 5 kilo verliezen waarvan 3 kilo spier

• Of 5 kilo verliezen waarvan 4 kilo vet

 

Het verschil in gezondheid, uitstraling en behoud op lange termijn is enorm.

 

Duurzame vooruitgang richt zich daarom op vetverlies met behoud van spiermassa — niet op zo snel mogelijk minder wegen.

 

De lange termijn telt

 

Wie spiermassa behoudt tijdens het afvallen:

• Heeft meer energie

• Behoudt een hogere stofwisseling

• Houdt resultaten makkelijker vast

• Voelt zich fysiek sterker

 

Gewichtsverlies is geen tijdelijke fase, maar een investering in gezondheid op lange termijn. Door vanaf het begin aandacht te besteden aan spierbehoud, voorkom je dat je later opnieuw moet beginnen.

 

Wil je weten hoe jouw voeding en trainingsaanpak zich verhouden tot spierbehoud? Wij helpen je graag met een plan dat verder kijkt dan alleen het getal op de weegschaal.